Marmara Bölgesi'nin Kuzey dogu kesiminde yer alan Kocaeli, tarihi gelisimi M.Ö.ki yillara dayanan ve izleri halen günümüze kadar gelen çesitli medeniyetlerin yasandigi bir bölgedir. Ilk çaglarda, Bithynia adi verilen bölgede kurulan kentler, sirasiyla, Olibya, Astakoz, Nicomedia, Iznikmid, Izmid ve Kocaeli adlarini almistir. Asya ve Avrupa dogal geçis yollari üzerinde önemli bir kültür, ticaret ve jeopolitik köprü islevi gören kent, M. Ö. bugünkü Izmit'in güney dogusuna, Basiskele çevresine yerlesen Megarali göçmenler tarafindan M.Ö. 712 yilinda kurulmus ve Astakoz adini almistir. Kent, M.Ö. 300 yilina kadar yöreye egemen olmus, M.Ö. 500-435 yillari arasinda bagimsiz bir kent olarak yasamis ve kendi adina sikke bastirmistir. M.Ö. 262 yilinda Astakoz halki, bugünkü Izmit'in bulundugu alanda kurulan bölgeye yerlesmis ve kent Bithynia krali olan Nikomedes dolayisiyla Nikomedya adini almistir. Nikomedya 1331 yilinda Osmanli egemenligine geçtikten sonra, önce Iznikmid, daha sonra Izmid (Izmit) adini almistir. Izmit ilk olarak 11. yy ‘in sonlarinda Selçuklular zamaninda Türk egemenligine alindi. (1078) Daha sonra Haçli Seferleri sonunda kisa bir süre Haçli Ordusu komutani Aleksios Komnenos tarafindan isgal edildi. Türk egemenligine kesin olarak geçisi, Orhan Bey döneminde oldu. 1331 yilinda Uçbeyi akçakoca tarafindan Osmanli topraklarina katildi. Il, Kocaeli adini ise, bu yöreyi Osmanli Devleti'ne katan, Osman Bey ve oglu Orhan Bey'in uç beylerinden olan Akça Koca'dan almistir. Bu tarihten sonra kente, önce Iznikmid, daha sonra Izmid (Izmit) adi verildi. Kent en parlak dönemine Kanuni Süleyman zamaninda ulasti. 19.yy Istanbul-Izmit arasinda isleyen ve 1873 yilinda Haydarpasa-Ankara demiryolunun kente ulasmasindan sonra Izmit'in ticari ve sosyal yasami canlanmaya basladi. I. Dünya Savasi'nin getirdigi yikimlar sonucu önemini bir süre yitiren ve Ingilizler ile Yunanlilar tarafindan isgal edilen Izmit, 27 Haziran 1920 de Türk Ordulari tarafindan isgalden kurtarildi. Cumhuriyet Döneminin baslarinda Izmirt Kocaeli ilinin merkezi oldu ve 1950' li yillardan sonra hizla geliserek büyük bir sanayi ve ticaret merkezi haline geldi.

 Esme
Kocaeli sinirlari içinde bulunan tek göl Sapanca'dir. Izmit Körfezi'nin 17 km. dogusundan baslayan Sapanca Gölü'nün kuzey güney yönündeki en genis yeri 17 km'dir. Çarpici bir güzellige sahip olan gölde su ürünleri olarak yayin, turna, alabalik gibi tatli su baliklari bulunmaktadir. Esme, Uauntarla ve Masukiye beldeleri göle kiyisi bulunan beldelerdir. Bu beldelerde piknik yapilabilecek uygun mekanlarin yani sira taze balik yenebilecek restaurantlar bulunmaktadir. Esme Sapanca Gölü'nn tüm güzelligi ve bu imkanlar yaninda taze meyve bahçeleri ilede essiz bir güzellige sahiptir.

Masukiye
Kartepe eteklerinde bulunan Masukiye, önemli bir mesire yeridir. Orman içinden akan derenin olusturdugu çaglayanlara alabalik çiftlikleri, restaurantlar, piknik alanlari, seralari ile görülmeye degerdir. Cilt ve Mide hastaliklarina iyi gelen sulari bulunmaktadir.

 Soguksu Piknik Alani
Merkeze bagli Bahçecik beldesinde bulunan Soguksu Piknik alani, bütün Körfez'i kapsayan manzarasi, temiz havasiyla Kocaeli'nin hemen her yerinden vatandaslarin, agaçlar altinda piknik yapmak için akin ettikleri bir mesire yeridir. Bölgeye ismini veren suyun mide rahatsizliklarina iyi geldigi bilinmektedir. Soguksu tesislerinde dileyenler için et-mangal, soguk mesrubat ve çay servisi büfe hizmetleri verilmektedir.

 Sehitler Korusu
Bagçesme mevkiindedir. Antik çaga ait sur duvarlari içinde Körfez'e ait manzarasi ve temiz havasi ile piknik yapmaya müzait bir düzenleme mevcuttur. Ayrica tesis içinde içecek ve yemek servisi hizmeti verilmektedir.

Beskayalar Tabiat Parki
Yuvacik baraji iki büyük derenin birlestigi vadide, Yuvacik beldesi yakinlarinda insa edilmistir. Baraj yapimi öncesi derelerin kenarlarindaki alabalik çiftlikleri ve dogal ortamlari ilgi çekerken, daha sonra baraj gölünün çevresiyle olusturdugu güzellikler görülmeye deger hale gelmistir. Körfez ve Izmit manzarasi esliginde çikmaya baslayacaginiz tepelerden birkaç köy geçtikten sonra Yuvacik'tan yürüyerek 1 saat mesafede Aytepe köyüne ulasilmaktadir. Hafta sonu turizmine açilan bölgede trekking yapilmaktadir. Soguk Dere ile Sicak Dere'nin kesistigi kanyondan yürüyerek Menekse yaylasi ve Beskayalar Tabiat Parkina ulasilmaktadir. Park alani en önemli trekking alanlarindan biridir. Bölge çadir kampi yapmaya da uygundur.

 Kartepe
Kocaeli sinirlari içinda bulunan Kartepe'nin yüksekligi 1606 m .dir. Çam, kayin, ihlamur agaçlari ve rengarenk çiçeklerle çevrilmis yollardan Kuzu yaylasina gelindiginde, panoramik manzara ve vahsi doga, çok etkileyici bir atmosfer yaratmaktadir. Kartepe'nin kis sporlarinin yapilabilecegi bir turizm merkezi haline getirme çalismalari sürdürülmektedir. Kayak merkezleri ve turistik tesisler tamamlandiginda yil boyunca turist çekebilecek bir turizm merkezi olacaktir.

 Pertev Pasa Kulliyesi
Külliye 16. Yy.'da Mimar Sinan tarafindan yapilmistir. Bugün Yeni Cuma Camii adiyla anilmaktadir. Cami, çesme, hamam, medrese, kervansaray ve ashaneden meydana gelmistir. Külliye'den günümüze kalan eserler sehrin Yeni Cuma Caddesi'nin iki yaninda siralanmaktadir.
 Fevziye Camii
Demiryolunun güneyinde eski otagar yakinindadir. Izmit'li Mehmed Bey tarafindan yaptirildigindan Mehmed Bey Camii diye taninir. Mimar Sinan'in eseri olan cami, harap oldugundan, Mahmut II zamaninda kaptan-i Derya Hain (Firari) Ahmet pasa tarafindan yeniden yaptirilmistir. Bu yüzden "Fevziye Camii" adini almistir. 1894'teki yer sarsintisinda yikilan camiin yerine bugünkü cami yapilmistir.
 Saatçi Ali efendi Konagi
1776 yilinda Izmit'in denize hakim egimli bir yamaci üzerine insa edilmis olan konak, ahsap kepenkli ve lokmali, parmaklikli pencereleri, dis ve iç duvarlarindaki kalem isi süslemeleriyle dönemini en iyi yansitan sivil mimarlik örneklerimiz-dendir.

 Izmit Kasri (Abdülhamid'in Av Köskü)
Izmit Saat Kulesi'nin yanindadir. Osmanli Sultani Abdülaziz tarafindan Av Köskü - Kasir olarak yaptirilmistir. Iki katli Barok üslupta yapilmis, cephesi mermer sütunlara çevrilmis bir yapidir. Mermer isçiligi tavan süslemeleriyle bol sütunlu olusu Dolmabahçe sarayinin küçük bir örnegini hatirlatmaktadir. Mimari Karabet Amira Balyan'dir. Istanbul disinda günümüze kadar gelebilen tek saray yapisi olmasi açisindan önemlidir.

 Saat Kulesi
Izmit, Kemalpasa mahallesinde Av Köskü ile Atatürk Heykeli arasinda yer alan, kentin karakteristik Saat Kulesi'ni Izmit Mutasarrifi Musa Kazim Bey, Sultan II. Abdülhamit'in tahta çikisinin 25. Yildönümü nedeniyle yaptirmistir.

 Sirri Pasa Konagi
Sirripasa Konagi Izmit Haci Hasan Mahallesi Yeni Çesme Sokakta Izmit ve Körfez manzarasina hakim bir konumdadir. Izmit Mutasarrifi Sirri Pasa tarafindan yaptirilmis 19. yy.'a ait bir sivil mimarlik örnegidir.

 Üçtepeler Tümülüsü
Izmit merkezine yaklasik 3 km . mesafede eski Istanbul yolu üzerinde bulunan Tümülüsler yöreye de adini vermistir. Kral mezarlari olduklari sanilan Tümülüsler Kabaoglu Üçtepeler Köyün'de bulunmaktadir. Tümülüslerden üçü köyün içinde, diger dört tanesi köyün disindadir.

 Nekropol
Izmit merkezine yaklasik 2 km . mesafede Gültepe mahallesi, eski Istanbul yolu üzerinde ve TEM otoyolu kenarindadir. Antik çag nekropolü ile Bizans dönemine ait kutsal yapi kalintisi ( hipoje) karayollarinin yaptigi yol çalismasiyla ortaya çikmistir. Kocaeli Müze Müdürlügü'nün bölgede yaptigi arkeolojik çalismalarla elde edilen küp, gözyasi sisesi, ayna gibi daha Roma dönemine ait buluntular müzeye kazandirilmistir.

 Süleyman pasa Hamami
Izmit Yukaripazar mahallesindedir. 14. yy.'da yaptirilmistir. Izmit'te günümüze kadar ayakta kalabilen en erken tarihli Osmanli Dönemi yapisidir.
 Mehmet Bey Hamami
Izmit'te çarsi içindedir. Iznikli Mehmet Bey tarafindan 1560 yilinda yaptirilmistir. Planina ve yapi teknigine göre Mimar Sinan'in yapmis oldugu düsünülmektedir.
Nymphaion Çesmesi
Istanbul Caddesi, Yeni Turan Ilkokulu yanidadir. 2.yüzyilda Romalilar tarafindan yapilmistir. Anadolu'nun en büyük çesmelrindendir.Korint düzeninde süslü olan cephesi kemrinin üzeride yazitivardir. (Su perileri) Nymph'lar adina yapilan kutsal çesmelere Nymphion adi verilmistir.
 Tüysüz Çesmesi
Tüysüz sokakta bulunmaktadir. Çesme çift yüzlüdür. Aynalik kisimlarinda 18. yüzyila ait bitkisel bezemeler kazilidir. H. 1198 M. 1782'de I. abdülhamid dönemine aittir.
 Kapanca Sokak
19. yy. geleneksel Türk evlerinin bulundugu Kapanca Sokak ve yakin çevresinde 32 adet korunmasi gereken yapi bulunmaktadir. Kapanca Sokakta bulunan 18 evin yapildiklari dönemde kullanilan malzemelere sadik kalinarak ve Izmit evi olma özelligi yasatilarak dis ve çatilari IZEYAP ( Izmit Evleri Yasatma Projesi ) tarafindan onarilmistir.
 Canfeda Kethuda Kadin Çesmesi
Orhan gazi Camisi'nin karsisindadir. Onarim gören ve hazne bölümü betonarme sivali olan çesmenin dikdörtgen kitabesinde sülüs yazisiyla yazilmis H. 1243 M. 1827 tarihi mevcuttur.
 Portakal Hafiz Konagi
Hazi Hasan Mahallesindedir. 19. yüzyil sonuna tarihlenen iki katli kagir konak orta sofali plan özelligine sahiptir.
 Fransiz Ruhban Mektebi
19. yüzyilin ikinci yarisina tarihlenen bu eski okul günümüzde Maliye Bakanligi'nin sosyal tesisidir.
 Redif Dairesi
Izmit Mutasarrifi hasan Pasa tarafindan 1863'de yaptirildi. ikinci ampir üslubunda, yari kagir kisla tipi bir yapidir. Izmit'in Osmanli döneminde Redif (ihtiyat, yedek) subaylari için yapilmis askeri yapilarindan olan Redif Dairesi'nin iç mekan tavan bezemeleri önemlidir.
 Gayret Gemi Müzesi
1997 yilinda Donanma Komutanligi, Kocaeli Valiligi ve Izmit Büyüksehir Belediyesi tarafindan Güzel Sanatlar Galerisi ve Yüzer Müze haline getirildi.
 Pempe Kösk
20. yüzyil basinda yapilan kösk Yukari Pazar'dadir. Valilik tarafindan onartilan yapi üç katli, kagir, giyotin pencereli bir konaktir. Onarim, içinde ve disindaki ahsap bölümler bozulmadan oldugu gibi orjinali muhafaza edilecek sekilde yapilmistir. Kafeteryasi ve kuaför salonu bulunmaktadir.
 Izmit Açik Hava Müzesi
Av Köskünün müze islevinin sona ermesiyle yörede bulunan Bitinya ile Nicomedia dönemine ait Helenistik, Roma ve Bizansli'lara ait eserler Kocaeli Fuar alanina tasinmistir.
 Orhan Gazi Camii
Sehzade Gazi Süleyman pasa tarafindan 1332-1333 yillarinda yaptirildigi bilinmektedir. Izmit'in en yüksek kesimindeki iç kalenin ortasinda yer alan cami dikdörtgen planlidir. Onarim geçiren cami içindeki küçük kubbenin bezemeleri, tasiyicilari ile silmeler Abdülmecid dönemi ampir üslup özellikleri göstermektedir. Caminin güneyinde bir hazire (mezarlik) bulunmaktadir.